Theo dõi sử dụng điện để xác định biện pháp tiết kiệm

Muốn tiết kiệm điện trong phòng trọ, điều đầu tiên cần biết là lượng điện đang đi vào đâu và thay đổi nào có thể làm giảm phần sử dụng không cần thiết. Một hóa đơn thấp hơn chưa đủ chứng minh chiếc quạt mới hiệu quả hơn. Tháng đó có thể ít ngày hơn, người ở về quê nhiều hơn hoặc thời tiết dịu hơn. Ngược lại, một kỳ dùng nhiều kWh hơn vẫn có thể có mức sử dụng trung bình mỗi ngày thấp hơn.

Đo đúng giúp tránh thay đồ còn dùng tốt chỉ vì tin vào tỷ lệ tiết kiệm quảng cáo. Cũng nhờ đó, bạn có thể tìm phần điện bỏ phí trong những giờ không ai cần dùng, thay vì cắt nhu cầu thiết yếu như làm mát khi quá nóng hoặc bảo quản thực phẩm. Người thuê có thể bắt đầu bằng dữ liệu sẵn có, rồi mới cân nhắc cần đo thêm ở mức nào.

Chọn một câu hỏi trước khi mở bảng số

Một mục tiêu như giảm tiền điện thường quá rộng để biết hôm nay nên làm gì. Câu hỏi cụ thể hơn có thể là chiếc quạt đang chạy trong phòng trống bao lâu, tủ lạnh thực tế dùng bao nhiêu điện trong một khoảng theo dõi, hay hai cách sử dụng máy lạnh có tạo mức tiêu thụ khác nhau khi điều kiện tương đối giống nhau. Mỗi câu hỏi cần một loại dữ liệu khác.

Nếu muốn bỏ giờ quạt chạy khi không có người, lịch sinh hoạt và thời gian bật đã hữu ích. Nếu muốn so hai tủ lạnh, công suất nhìn thấy tại một thời điểm lại chưa đủ. Nếu muốn kiểm việc phòng có giảm điện sau một thay đổi, cần chỉ số đầu cuối của đúng đồng hồ, đúng khoảng ngày và ghi nhận những thay đổi khác xảy ra cùng lúc.

Bộ Năng lượng Hoa Kỳ trình bày nhiều cách ước tính điện của thiết bị, gồm đọc thông tin năng lượng, dùng thiết bị theo dõi phù hợp và tính từ công suất cùng thời gian. Các cách này cung cấp những mức thông tin khác nhau. Một con số ước tính từ nhãn không nên được ghi thành kết quả đo tại phòng mình. [1]

Bạn chỉ cần chọn một quyết định đang cân nhắc. Chẳng hạn, trước khi mua quạt mới, hãy xác định chiếc đang dùng có hỏng không, mức gió nào đáp ứng nhu cầu, mỗi ngày thực sự chạy bao lâu và ai sở hữu thiết bị. Câu trả lời có thể cho thấy điều cần sửa là lịch sử dụng, không phải danh sách mua sắm.

Phân biệt công suất với điện năng tiêu thụ

W hoặc kW thể hiện công suất. kWh thể hiện điện năng trong một khoảng thời gian. Khi biết công suất điện trung bình phù hợp với chính khoảng sử dụng, có thể tính điện năng bằng công suất tính theo W nhân số giờ, rồi chia 1.000. Nếu dùng kW thì nhân trực tiếp với số giờ. Đây là cách tính được hướng dẫn trong tài liệu của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ. [1]

Giả sử một thiết bị thực sự dùng trung bình 40 W trong tám giờ. Điện năng của khoảng đó là 40 × 8 ÷ 1.000, bằng 0,32 kWh. Từ giả định ấy mới có thể nhân thêm số ngày sử dụng tương tự. Nếu tám giờ chỉ là thời gian cắm điện, còn công suất thay đổi nhiều trong quá trình vận hành, lấy một giá trị trên nhãn nhân thẳng có thể tạo ước tính sai.

Đặc biệt, cần đọc tên của thông số trước khi đọc số. Với máy lạnh, công suất làm lạnh mô tả khả năng làm lạnh, không phải con số để tự động đưa vào phép tính tiền điện. Hãy tìm mục công suất điện đầu vào hoặc thông số điện tương ứng trong tài liệu đúng mã máy. Không dùng tên gọi một ngựa, hai ngựa hay số BTU để tự suy ra điện năng thực tế của mọi máy cùng nhóm.

Trang thông số của một mẫu Daikin, chẳng hạn, ghi riêng mức điện theo W với giá trị định mức và khoảng tối thiểu đến tối đa. Cách trình bày này đã cho thấy một số duy nhất không đại diện cho mọi điều kiện vận hành. Việc dẫn trang sản phẩm ở đây nhằm minh họa cách đọc mục thông số, không xác nhận mức tiêu thụ thực tế hay giới thiệu mẫu máy để mua. [4]

Thiết bị chạy theo chu kỳ cần được theo dõi đủ lâu

Tủ lạnh được cắm điện cả ngày không có nghĩa máy nén luôn chạy ở công suất cao nhất suốt ngày. Máy lạnh điều chỉnh công suất cũng không nhất thiết tiêu thụ như nhau trong toàn bộ thời gian bật. Tài liệu Bộ Năng lượng Hoa Kỳ lưu ý việc theo dõi điện năng tích lũy đặc biệt hữu ích với thiết bị không chạy liên tục như tủ lạnh. [1]

Vì vậy, nếu một lần quan sát thấy số W thấp, đừng kết luận cả tháng sẽ thấp như thế. Thời điểm đó có thể nằm trong một giai đoạn ít tải. Ngược lại, thấy số W cao ngay khi thiết bị đang làm việc cũng không có nghĩa mức đó kéo dài liên tục. Câu hỏi cần trả lời là thiết bị đã dùng bao nhiêu kWh trong một khoảng đủ đại diện cho cách bạn sử dụng.

Khoảng theo dõi nên có những hoạt động thường gặp. Với tủ lạnh, ghi nhận những ngày có thay đổi lớn về lượng thực phẩm hoặc cách sử dụng. Với máy lạnh, ghi nhận thời gian bật, số người trong phòng và thời tiết khác biệt rõ. Đây không phải yêu cầu tạo một thí nghiệm hoàn hảo, mà là cách tránh quên mất lý do có thể làm hai lần đo khác nhau.

Đừng tự áp một hệ số cố định cho mọi thiết bị, chẳng hạn luôn coi tủ lạnh chỉ chạy một phần ba thời gian hoặc máy biến tần luôn giảm một tỷ lệ điện nhất định. Nếu chưa đo được, hãy ghi kết quả là ước tính và nêu giả định. Một ước tính có giới hạn rõ vẫn hữu ích hơn một con số chính xác đến nhiều chữ số nhưng được tạo từ giả định không phù hợp.

Nhật ký ngắn phải giữ được cùng một đơn vị

Với đồng hồ của phòng, một dòng ghi chép nên có ngày giờ, mã hoặc vị trí đồng hồ, chỉ số tích lũy, đơn vị và ảnh đọc được từ vị trí an toàn. Thêm một dòng ngắn về số người ở hoặc thay đổi đáng kể trong sinh hoạt. Nếu màn hình chuyển qua nhiều thông số, cần xác định đúng chỉ số điện năng dùng để theo dõi, không chép số điện áp hoặc công suất tức thời vào cột kWh.

Không có quy tắc chung rằng mọi chữ số cuối đều phải bỏ. Cách thể hiện phần thập phân tùy thiết bị. Khi chưa hiểu màn hình, hãy hỏi chủ nhà hoặc người có chuyên môn và đối chiếu tài liệu của đúng đồng hồ. Người thuê không cần mở hộp, tháo niêm phong hay đụng vào phần điện để hoàn thành việc ghi chép này.

Nếu dữ liệu trên ứng dụng điện lực thuộc công tơ tổng của cả nhà, nó phản ánh phạm vi đó. Không thể lấy đường biểu diễn tổng rồi kết luận riêng phòng mình hoặc một người ở ghép đã dùng bao nhiêu. EVNNPC khuyến khích khách hàng theo dõi điện qua kênh chăm sóc khách hàng; khi áp dụng ở nhà trọ, vẫn phải biết dữ liệu đang gắn với hợp đồng và điểm đo nào. [3]

Ảnh và ghi chép nên được giữ cùng kỳ. Một ảnh chụp cuối tháng nhưng không biết đầu kỳ nào sẽ khó giúp so sánh. Nếu thay đồng hồ giữa chừng hoặc chuyển phòng, cần tách các khoảng tương ứng. Không nối hai chỉ số của hai đồng hồ khác nhau thành một phép trừ chỉ vì chúng đều có đơn vị kWh.

So hai kỳ có số ngày khác nhau

Xét một ví dụ hoàn toàn giả định. Kỳ đầu, chỉ số tăng từ 3.240 lên 3.300 kWh trong đúng mười ngày, nên lượng điện là 60 kWh và trung bình là 6 kWh mỗi ngày. Kỳ sau, chỉ số tăng từ 3.300 lên 3.370 kWh trong đúng mười bốn ngày, nên lượng điện là 70 kWh và trung bình là 5 kWh mỗi ngày.

Nếu chỉ nhìn tổng, kỳ sau tăng 10 kWh. Nếu xét theo độ dài kỳ, mức sử dụng bình quân ngày lại thấp hơn 1 kWh. Hai câu này cùng đúng. Người ghi nhật ký cần giữ cả tổng và số ngày để không biến một kỳ dài hơn thành bằng chứng rằng mọi biện pháp tiết kiệm đều thất bại.

Tuy nhiên, cũng chưa thể kết luận một thay đổi đã tiết kiệm được 14 kWh trong kỳ sau. Phép nhân 6 kWh mỗi ngày với mười bốn ngày tạo một mức so sánh giả định 84 kWh, không phải lượng điện chắc chắn phòng đã dùng nếu không thay đổi. Thời tiết, số người ở, việc nấu ăn hay thời gian đi làm đều có thể khác.

Nếu muốn hiểu rõ hơn, hãy ghi nhận các yếu tố lớn và theo dõi thêm những khoảng có điều kiện tương đối gần nhau. Khi nhiều thay đổi diễn ra cùng lúc, kết quả có thể cho biết toàn bộ cách sử dụng mới có phù hợp hay không, nhưng khó tách riêng đóng góp của từng món đồ. Đừng lấy một kỳ ngắn để hứa mức tiết kiệm cố định cho mọi tháng còn lại.

Một ví dụ giúp chọn việc đáng làm trước

Giả sử đang so hai phương án quạt đáp ứng nhu cầu làm mát tương đương. Công suất điện trung bình giả định của phương án A là 70 W, của phương án B là 40 W. Cả hai được dùng tám giờ mỗi ngày trong ba mươi ngày. Đây là số liệu minh họa cách tính, không phải thông số của hai sản phẩm cụ thể hay kết quả khảo sát người thuê.

Theo các giả định đó, A dùng 70 × 8 × 30 ÷ 1.000, bằng 16,8 kWh. B dùng 40 × 8 × 30 ÷ 1.000, bằng 9,6 kWh. Chênh lệch là 7,2 kWh trong tháng giả định. Phần chênh này chỉ thuộc việc sử dụng quạt đang so, không phải mức giảm của toàn bộ điện phòng.

Điều kiện đáp ứng nhu cầu tương đương rất quan trọng. Nếu B cần chạy lâu hơn hoặc người ở phải bật thêm thiết bị khác mới thấy phù hợp, phép so ban đầu cần cập nhật. Nếu A vẫn tốt và thời gian thuê còn ngắn, con số 7,2 kWh cũng chưa tự trả lời việc mua B có đáng tiền hay không. Còn có giá mua thực trả, nhu cầu sử dụng sau khi chuyển đi và quyền sở hữu thiết bị.

Một thay đổi không cần mua gì là bỏ giờ chạy không phục vụ nhu cầu. Với quạt thực sự dùng trung bình 40 W, giảm một giờ không cần thiết mỗi ngày trong ba mươi ngày tương ứng 1,2 kWh. Con số nhỏ này giúp đặt kỳ vọng đúng. Nó không cho phép suy ra rằng giảm một giờ ở mọi thiết bị đều tiết kiệm như nhau, cũng không phải lời khuyên cắt làm mát khi người ở đang cần.

Đọc nhãn để so đúng loại thiết bị

Khi phải mua hoặc thay đồ, hãy so những lựa chọn phù hợp về chức năng và quy mô sử dụng trước. EVN khuyến nghị xem thông tin năng lượng cùng nhu cầu thực tế, thay vì chỉ chọn theo mẫu mã hoặc công suất lớn. Số sao, dung tích, công suất và chỉ tiêu tiêu thụ cần được đọc trong cùng bối cảnh sản phẩm. [2]

Một tủ lớn hơn có thể đáp ứng nhu cầu khác một tủ nhỏ. Một thiết bị có nhiều sao không tự động tạo tổng điện thấp hơn mọi thiết bị ít sao trong mọi cách sử dụng. Muốn so, cần biết thông số đang được công bố theo năm, theo chu trình hay theo một điều kiện thử khác, đồng thời kiểm tra đúng mã hàng mà mình sẽ nhận.

Giả sử một nhãn ghi mức điện ước tính 250 kWh mỗi năm. Chia mười hai cho kết quả khoảng 20,83 kWh mỗi tháng về mặt trung bình số học. Đây không phải cam kết rằng từng tháng tại phòng trọ sẽ đúng 20,83 kWh. Điều kiện sử dụng và cách thiết lập phép thử vẫn quyết định ý nghĩa của con số. Tài liệu Bộ Năng lượng Hoa Kỳ cũng phân biệt thông tin năng lượng ước tính của sản phẩm với việc theo dõi sử dụng thực tế. [1]

Khi đồ do chủ nhà trang bị, nên gửi thông tin cụ thể trước khi đề nghị thay. Chẳng hạn, thiết bị nào, mã gì, đang có biểu hiện gì và dữ liệu đã theo dõi ra sao. Tránh đề nghị thay toàn bộ chỉ dựa vào tuổi đồ hoặc một tỷ lệ tiết kiệm chung trên mạng. Nếu có dấu hiệu hỏng hoặc mất an toàn, cần kiểm tra chuyên môn trước khi tiếp tục đo hiệu quả.

Đo thêm chỉ khi có cách thực hiện phù hợp và an toàn

Một thiết bị đo điện năng dùng qua ổ cắm có thể cung cấp dữ liệu của tải phù hợp với nó, nhưng không phải món nào cũng dùng được với mọi thiết bị. Cần kiểm tra điện áp, dòng và tải cho phép, loại thiết bị được hỗ trợ cùng hướng dẫn nhà sản xuất. Không tự suy rằng đầu cắm vừa nhau thì thiết bị đo chắc chắn phù hợp. [1]

Không dùng dây nối, đầu chuyển hay ổ chia để cố đưa một thiết bị công suất lớn hoặc thiết bị đấu cố định qua đồng hồ đo không được thiết kế cho nó. Không thao tác tại ổ cắm ướt, hỏng, nóng bất thường hoặc có mùi khét. Khi chưa xác định được cách đo phù hợp, hãy dừng và nhờ người có chuyên môn. Tiết kiệm điện không đòi hỏi người thuê phải làm công việc của thợ điện.

Với hệ thống cần gắn cảm biến trong tủ điện hoặc theo dõi một mạch cố định, người thuê cần trao đổi với chủ nhà và đơn vị kỹ thuật phù hợp. Tài liệu Bộ Năng lượng Hoa Kỳ cho biết các hệ thống theo dõi toàn nhà có cách lắp đặt và mức độ phức tạp khác nhau, có loại cần thợ điện. Bài này không hướng dẫn mở tủ điện, đấu dây hoặc tự đo vào phần đang mang điện. [1]

Khi nhận kết quả đo, vẫn hỏi thiết bị đã đo phần nào, trong bao lâu và có bị mất dữ liệu hay không. Một số kWh không đi kèm thời điểm bắt đầu và kết thúc sẽ khó dùng để so sánh. Nếu người đo báo công suất tức thời, đừng tự đổi nó thành điện năng cả tháng mà chưa biết đặc điểm vận hành của tải.

Giảm phần không cần thiết nhưng giữ nhu cầu thiết yếu

Điện ở chế độ chờ có thể tồn tại ở một số thiết bị dù người dùng đã tắt bằng nút điều khiển. Bộ Năng lượng Hoa Kỳ nêu việc đo có thể giúp nhận diện phần này. Tuy nhiên, bài toán của từng phòng vẫn cần dữ liệu, không nên gán một tỷ lệ điện chờ cố định cho tất cả thiết bị và hộ ở. [1]

Trước khi ngắt nguồn, hãy xác định thiết bị có cần chạy liên tục hoặc đang thực hiện chức năng cần thiết không. Tủ lạnh, thiết bị hỗ trợ sức khỏe và những hệ thống đang phục vụ nhu cầu thiết yếu không nên bị đưa vào một quy tắc tắt hết khi ra ngoài. Với đồ có chức năng tự hoàn tất sau khi người dùng tắt, cần đọc hướng dẫn đúng mẫu trước khi đặt lịch ngắt điện.

Trong phòng có máy lạnh, có thể bắt đầu từ giờ bật không cần thiết, che nắng phù hợp và bảo dưỡng theo hướng dẫn. EVNNPC nhấn mạnh việc dùng thiết bị hợp lý theo điều kiện thời tiết, kết hợp các biện pháp giảm nóng và theo dõi tiêu thụ. Những gợi ý đó không tạo một nhiệt độ duy nhất phù hợp với mọi người hay bảo đảm một tỷ lệ giảm điện. [3]

Người thuê cũng nên trao đổi với bạn cùng phòng về thay đổi đang thử. Một người giảm giờ bật, người khác mở thêm thiết bị vì quá khó chịu thì kết quả khó diễn giải. Thống nhất mục tiêu dễ chịu, giờ sử dụng và cách ghi nhận sẽ giúp tránh biến sổ theo dõi điện thành công cụ quy lỗi cho một người.

Ghi kết quả để kiểm lại

Sau một khoảng theo dõi, ghi riêng lượng điện quan sát được và những thay đổi về điều kiện sử dụng. Từ đó xác định quyết định nào sẽ được giữ, điều chỉnh hoặc dừng. Một ghi nhận như trung bình ngày giảm trong kỳ mát hơn là trung thực hơn câu chiếc quạt mới chắc chắn tiết kiệm đúng số tiền ấy mỗi tháng.

Phần tiền cần được đối chiếu theo cách tính thực tế của đúng kỳ, gồm đơn giá áp dụng và những khoản khác nếu có. Không lấy một mức giá điện truyền miệng nhân với kWh rồi xem đó là khoản hóa đơn chắc chắn giảm. Khi có giá theo bậc hoặc thay đổi trong kỳ, tác động tiền có thể cần một phép tính riêng. Bảng theo dõi điện năng vẫn có giá trị dù chưa quy ra tiền ngay.

Với chủ nhà, dữ liệu hữu ích nhất là dữ liệu đủ rõ để cùng người thuê kiểm lại. Với người thuê, kết quả tốt là biết phần nào thực sự có thể thay đổi mà vẫn sinh hoạt phù hợp. Một vài dòng ghi đúng đơn vị, đúng thời gian và đúng giới hạn thường giúp chọn được việc đáng làm hơn một danh sách dài các mẹo hứa tiết kiệm theo phần trăm.